KLIPPER

AVONTUUR

Binnenvaartklipper onder zeil: historie van bouw en restauratie.

Binnenvaartklipper onder zeil

historie van bouw en restauratie


De klipper Avontuur werd in 1909 gebouwd op de werf Haezer te Hardinxveld, de werf bestaat al heel lang niet meer, maar het terrein is in de tegenwoordige werf van Damen ingelijfd.
Wanneer de werf geen bouwopdracht had werd er gebouwd op “avontuur”. Dit was een vaker voorkomend fenomeen in die tijd en de bouwers noemden het schip in aanbouw dan Avontuur. Werd zo'n schip gekocht door een schipper met niet veel fantasie dan behield het die naam.

Rond de eeuwwisseling waren er slechts stoommachines. Deze machines waren zo groot en zwaar, dat als je die in een schip zette samen met de benodigde kolen, dan paste daar niet zoveel vracht meer bij. Vandaar dat de kleinere vrachtschepen voortbewogen werden door windkracht, zoals dat al eeuwen gedaan werd. De theeklippers op de oceanen en de binnenvaart klippers waren de laatste zeilvaartuigen die ontwikkeld werden voor de vrachtvaart. Ze hebben dan ook de beste zeilplannen en de meeste techniek aan boord in de vorm van lieren en stuurwerken, daarom zijn ze gemakkelijker te bedienen dan andere zeilende scheepstypes. Ze hadden daarom ook minder bemanningsleden nodig.

De Avontuur werd gebouwd op de maximale afmetingen die in de sluis naar Roosendaal past; vandaar dat het type wel Roosendaler genoemd wordt. Zo bestaan er ook Hagenaars, speciaal gebouwd om bakstenen naar Den Haag te vervoeren. Bij deze schepen was de hoogte van de laagste brug in het trajekt de belangrijkste beperking. Ook in de moderne vaart zijn de termen Dortmunder en Kempenaar bekend om de afmeting van een schip aan te geven.

Bij de bouw van de Avontuur werd er rekening mee gehouden dat ze geladen zou worden in de Zeeuwse getijdehaventjes waar de boeren met paard en wagen of met de kruiwagen hun produkten kwamen afleveren. Het schip moest dus met lading kunnen droogvallen zonder lek te raken en werd daarom erg zwaar gebouwd.

Voor zover bekend is het schip nu bij zijn vierde eigenaar. De eerste eigenaar Versluis uit Werkendam verkocht haar aan Boogaard uit Hardinxveld. Rond 1937 werd de Avontuur gekocht door Piet Blokland en door zijn kinderen verkocht aan Jan van Aartrijk in 1977.

Ze werd voortbewogen door zeilen en windkracht, de eerste motor verscheen pas in de vijftiger jaren op het voordek; ze dreef een zijschroefinstallatie aan. Deze motor werd ook gebruikt voor het aandrijven van de zand-en grind losinstallatie. Met een hele lange giek en een bak werd de lading naar de wal gehesen. Het was zwaar werk aan de bak, maar in de krisistijd waren sterke jongemannen wat blij als ze "aan de bak" kwamen. De Avontuur heeft zeker 50 jaar uitsluitend zand en grind van de winplaatsen aan Rijn en Maas naar losplaatsen in de buurt van Hardinxveld en Rotterdam gebracht.

Jan bouwde het schip terug tot zeilschip en maakte het interieur geschikt voor gasten; eerst primitief, alles werd gemaakt met meer inzet dan geld. Scheepssloperijen in Hendrik Ido Ambacht waren de leveranciers van staalplaat, lieren, zwemvesten en alles wat er van sloopschepen bruikbaar is. Het meeste van het timmerhout was afkomstig van het stuwhout om de lading vensterglas te beschermen die met een coaster van Denemarken naar Maassluis gebracht moest worden. Als stuurman verantwoordelijk voor het stuwen van de lading werd er die reis door Jan niet op een plankje meer of minder gekeken. Eigenlijk is het dus gewoon een gerecyclede boot. Vanwege de sfeer en de voorheen bruine zeilen werden deze zeilschepen BRUINE VLOOT schepen genoemd.Meer uitleg over de bruine vloot vindt u op de bruine vloot pagina.

In de winter van 93/94 werd het interieur volledig gesloopt en weer opgebouwd tot wat het nu is.
Meer over zeilvaart op de zeilvaart pagina.

Technische gegevens:

Lengte:
26,30 m
Breedte:
5,70 m
Diepgang:
1,35 m
Grootzeil:
180 m2
Fok:
60 m2
Kluiver:
50 m2
Halfwinder:
150 m2
Waterzeilen:
40 en 20 m2
Gardner motor:
110 Pk
Generator:
17,5 kVA
Accu’s:
560 Ah
Gasolie:
1200 L
Drinkwater:
6000 L
1977 Avontuur lost zand te Sliedrecht.
Jan van Aartrijk begon als zandschipper te varen met de Avontuur, het schip werd in één van de vele zandgaten langs de Rijn of de Maas geladen en de losplaatsen waren meestal in de buurt van Dordrecht en Rotterdam.
"Aan de bak" broer Arno van Aartrijk, tegenwoordig schipper van de stevenklipper Broedertrouw.
Er werden 2 tot drie reizen per week gemaakt.


Binnenvaartklipper Avontuur lost zand.
In 1977, losplaats Puttershoek; deze trechters waaronder vrachtwagens geladen werden, waren een veelgezien beeld tot de jaren 80, daarna werden ze overbodig door de introductie van shovels. De noodzaak om in deze trechters te lossen was de reden waarom de giek van de Avontuur zo lang was (20 m).


Wolwevershaven Dordrecht geladen met bomen uit Zweden.
September 1977, de Avontuur maakte een reis van twee maanden naar Zweden, bezocht Stockholm en laadde halverwege het Göta kanaal 25 bomen met een lengte van 15 tot 24 met


Avontuur voor anker in een zandgat aan de Maas, wachtend tot het onder de (zand)molen geladen wordt.
Mei  1977, wachtend op het moment van laden wordt het schip geschilderd, voor de kop hangt een stelling om te schilderen. De koekoek van de roef staat op de stuurhut totdat de verf op het roefdak droog is.


Op 28 januari 1977 werd de notariele akte opgemaakt waarin Jan van Aartrijk eigenaar werd van de Avontuur.
Hier zeilt de Avontuur op de Oosterschelde, nog met zijn eerste tuigage; de eerste kluiver was een 2e hands gekocht zeiltje van Bertus Maes, een bewoner van een pand aan de Wolwevershaven te Dordrecht.


on the river blackwater. langszij thames barges met laag water
Van 1978 t/m 1992 voer de Avontuur 15 maal naar Engeland; in '78 om het IJzerwerk te doen in Exeter; daarna met gasten naar de Theemsmonding; een fantastisch vaargebied dat we moesten delen met de Thamesbarges, ook platbodems met zwaard en ongeveer even groot als de toenmalige nederlandse vrachtvaarders.
Vanwege vele regelgevig is het niet meer toegestaan voor de Avontuur om de Noordzee over te steken.
 Tom Lamsma en Marleen Visscher   Van Diemenkade 14 1013 CR Amsterdam.   
Telefoon: 06-14045800    email: Plezierig Varen

Beheer: Lamsma Services

Terug naar boven